Peter Paul de Vries blogt over de eerste persconferentie van Obama als ‘president-elect’ en over de andere gasten aan tafel. Door de ruzie tussen Freek de Jonge en Peter R. de Vries was “de spanning aan tafel te snijden.”

“Dit is een belangrijke kwestie. We hebben twee criteria: de eerste is dat Malia allergisch is. Ten tweede is onze voorkeur dat het een hond uit het asiel is. Maar honden uit het asiel zijn vaak een mengeling van rassen, zoals ik, dus dat is een probleem.” Het is vrijdag 7 november 2008 en aan het woord is Barack Obama die zijn eerste persconferentie geeft als ‘president-elect’. Ik zit aan tafel bij Pauw en Witteman samen met cabaretiers Sara Kroos en Freek de Jonge en misdaadverslaggever Peter R de Vries.

Ik mag mijn commentaar geven op die eerste persconferentie waarin de aanpak van de economische problemen centraal staat. Inhoudelijk is de korte toespraak niet bijzonder. Obama herhaalt statements uit zijn verkiezingscampagne: steun voor de middenklasse en een belastingverlaging voor 95 procent van de Amerikanen. Maar echt opvallend is de metamorfose van vechtende kandidaat tot aanstaande president. We herkennen Obama niet meer. Hij stuntelt, komt niet uit zijn woorden, weigert een vraag van een journaliste te beantwoorden en leeft pas op als hij de vraag krijgt of ze al de puppie hebben uitgekozen die Obama aan zijn dochtertjes heeft beloofd. Obama zit in een ongemakkelijke positie en wat hem de hele campagne niet overkwam, gebeurt nu wel. Hij maakt een blunder met een misplaatste grap over seances die Nancy Reagan zou houden met haar overleden man. Waarom hij uit evenwicht is? Obama heeft geen tegenstander meer. Hij moet het nu zelf doen. Dat Obama weinig over de economie kan zeggen, is niet verwonderlijk. Hij heeft net met het team van economisch adviseurs overlegd. De uitdagingen zijn enorm: de economie moet op gang worden gebracht, de Amerikaanse autofabrikanten staan op omvallen en de overheidsschuld bedraagt 10 duizend miljard dollar.

Pauw vraagt of iemand een traan heeft gelaten bij de verkiezing van Obama. De andere drie gasten zeggen van niet. Ik heb die traan wel gelaten en wel bij de speech die McCain gaf om zijn nederlaag toe te geven. Hij feliciteerde Obama welgemeend met de historische triomf, met zijn doorzettingsvermogen en het feit dat Obama miljoenen Amerikanen had weten te raken. Mijn Obama won, maar de nacht was voor McCain.

Dan komt cabaretier Sara Kroos die een programma heeft gemaakt over jeugdzorg. Een indrukwekkend verhaal want Sara heeft zelf in de jeugdzorg gezeten (‘op een groep’) en heeft daar baat bij gehad. Mooi om te horen, want ik had de indruk dat uithuisplaatsing en therapie vaak niet werkten. Sara probeert met haar de vooroordelen tegen jongeren in the jeugdzorg weg te nemen en slaagt daar prima in. Het zijn heus niet allemaal probleemjongeren die later de criminaliteit ingaan.

Na Sara Kroos volgt Freek de Jonge die zondag de VSCD Oeuvre prijs zal ontvangen, voor zijn ‘liefdevol geformuleerd sociaal en maatschappelijk engagement’. Ik ben een bewonderaar van Freek de Jonge – ik ging naar diverse programma’s – en moest bij de bankencrisis in België (Fortis en Dexia) nog denken aan zijn lied ‘Heer heb meelij met de Belgen’. Freek zit bijna 40 jaar in het vak en zegt het recalcitrante te zijn kwijtgeraakt.

Als vierde is Peter R. aan de beurt. Witteman vraagt naar de undercoveractie. Is Peter zelf naar Thailand geweest? Waarom heeft hij de actie afgekapt? En denkt Peter dat dit genoeg is om Joran te vervolgen? Peter antwoordt geduldig. En dan mag Freek zijn mening geven.
Freek vindt het walgelijk. Een zin later blijkt dat die kwalificatie niet slaat op de daden van Joran, maar het feit dat Peter R de Vries van tragedies amusement maakt. Misselijk en beneden alle peil. Freek doet Peter na en houdt een denkbeeldige Emmy award boven zijn hoofd. De afkeer van Peter heeft zich kennelijk opgebouwd en komt in de uitzending tot uitbarsting. Peter reageert geïrriteerd en zegt dat Freek uit zijn nek kletst. En daarna komt het niet meer goed. De irritatie over en weer is zo heftig dat er geen zinvolle discussie meer mogelijk is. De spanning aan tafel is te snijden.

Als afsluiting van het programma draagt Freek ‘de Kerstengel’ voor, een ontroerend nummer over een soldaat die sneuvelt tijdens militaire missie. Een groter contrast met het gevecht aan tafel dat daaraan voorafging, is bijna niet denkbaar. Spannende televisie, dat wel.