Inez Weski blogt: “Ik vrees dat de gemiddelde politicus liever twittert.”

20091126-stills-weskikleinAdvocaat Inez Weski ging met Tweede Kamerlid Madeleine van Toorenburg (CDA) in debat over telefoontaps.

Tijdens de overigens zeer aangename uitzending heb ik getracht de structureel bijna achteloze wijze waarop taps worden toegepast weer te geven en de onmogelijkheid voor de verdediging om dit opsporingsmiddel te toetsen.

Helaas wordt vaak gemeend dat zonder dergelijke taps geen opsporing mogelijk is en dat dan vooral allerlei moordenaars blijven rond waren. Een fundamentele misvatting. Taps worden vooral ingezet bij onderzoeken naar fraude, de Opiumwet en organisaties in dat kader. Bij geweld als moord, wordt meestal gestart met het onderzoek nadat het feit is gepleegd. Succes is vooral afhankelijk van goed sporen- en getuigenonderzoek, dus vooral ouderwets recherchewerk. Te veel wordt vertrouwd op virtuele techniek, opsporing op luie afstand. In andere landen blijkt dat eerder het principe geldt: hoe minder taps, hoe meer opgeloste zaken.

Overigens vrees ik dat de cijfers van die meer dan 2200 taps per dag in Nederland slechts een klein deel van de werkelijkheid vertegenwoordigt. Omdat vermoedelijk niet de inktvlek aan betrokkenen die met die persoon worden getapt is gemeten en vooral ook niet al die personen die door andere diensten als de AIVD worden beluisterd, of al die mensen die direct worden afgeluisterd (de OVC), hetgeen tegenwoordig in vele onderzoeken in woningen, slaapkamers, auto’s, kantoren worden toegepast.

Steeds weer worden overigens ook de geheimhouderrechten met die taps getroffen. Zoals ik maanden geleden bemerkte toen ik aan cliënten vroeg in welke ruimtes in het huis van bewaring men nu direct werd afgeluisterd en zelfs soms gefilmd werd als men die OVC bij hun privébezoek bleek te hebben toegepast. Het bleek te gaan om de advocatenkamer. Ik heb enige tijd geleden verschillende advocaten in den lande gewaarschuwd voor dit verschijnsel en voorgesteld in een spoedprocedure waarborgen te eisen.

In Nederland lijkt een soort murwheid te bestaan tegen al die registratiedwang van overheden en het koppelen van al die databases. Men begrijpt kennelijk niet, dat het brein en het leven slechts zich kan uiten door te communiceren, door te lezen, te bewegen, te praten. Dat alle gegevens nationaal en internationaal worden gedeeld, besproken en gewogen en vooral ook nog via al of niet opzettelijke vergissingen tot vergaande gevolgen kunnen leiden.

Ik heb moeten meemaken dat door Nederland naar verschillende landen verkeerde informatie als veroordelingen voor moord werd gestuurd en in dat buitenland gewoon als bewijs in het vonnis werd genoemd. Het verbaast mij steeds, dat die digitale doorkoppeling van allerlei bestanden ondanks de steeds weer gebleken onbetrouwbaarheid daarvan, en van de mensen die deze beheren, men nog steeds vrolijk weer een nieuw kastje toevoegt aan dit geheel. Kennelijk is men vergeten dat dergelijke kastjes software bevatten en niet alleen voor storingen en fraude vatbaar zijn, maar zoals ooit met een door een buitenlands bedrijf aan Nederland geleverd tapsysteem is gebeurd zelfs wat extra gratis software kan bevatten, dat eventueel buiten de besteller om gegevens ten behoeve van onbekende derden verwerkt en verzendt.

Ongetwijfeld zal de aanschaf van al die nieuwe apparatuur, naast de al bestaande poortjes, scanapparaatjes, camera’s met of zonder gezichts-, emotie- en kentekenherkenning, en al die gekoppelde analyseapparatuur weer heel wat leuke offertes, budgetoverschrijdingen, fraude en rekenkamerrapporten tot gevolg hebben.

Ik vrees dat de gemiddelde politicus liever twittert, of men nog überhaupt ademt in de Tweede Kamer.

Bekijk hier de gehele uitzending.

Roger Vleugels blogt: "Deze vragen focussen op overreactie, op tunnelvisie en op slechte coördinatie en communicatie"

AIVD-deskundige Roger Vleugels analyseerde de arrestaties bij de terreurdreiging bij een winkelboulevard in Amsterdam. Er liggen volgens hem nog veel vragen open.

Als je hals over kop de taxi in moet, als je neus de trap oplopend naar Pauw gepoederd wordt, als Witteman je ontvangt in een setting waarin een reeks winkels in Amsterdam ontruimt zijn dan moet er wel iets aan de hand zijn. Of niet? De ernst van de ontruimingsmaatregelen, de manier waarop de arrestaties door de autoriteiten bekend gemaakt werden was duidelijk: Er was terreurdreiging en we zijn aan een ramp ontsnapt.

Het was in de uitzending gisteravond te vroeg om de stelling van de autoriteiten te betwisten. Dat geldt ook nu nog, maar er zijn wel vragen te stellen. De meest centrale is dat de aard van de maatregelen en de manier waarop autoriteiten werkten niet ondersteund werd door dat wat bekend gemaakt werd. Waarbij ik me ten volle realiseer dat in zulke vroege momenten om operationele redenen uiteraard niet alles meteen openbaar gemaakt kan worden. Los van dit veiligheidsaspect valt het volgende te noemen:

  • Als je in de nacht informatie binnenkrijgt over locaties en over mensen die een aanslag willen plegen, dan is het vreemd dat je eerst die locaties veilig stelt en pas daarna de mensen arresteert. Dit is nog vreemder omdat zeer vroeg in de ochtend arresteren gemakkelijker is dan overdag als mensen vaker niet thuis zijn.
  • Als je zegt tot de lijst met verdachten gekomen te zijn op basis van AIVD informatie dan is het vreemd als je tegelijkertijd zegt dat de verdachten louter criminele antecedenten hebben. De AIVD houdt terreur-gelinkte antecedenten bij, en juist niet criminele antecedenten.
  • Als je zegt dat er terreurdreiging is dan is er een hoofdrol voor de Nationale Coördinator Terreurbestrijding. In deze affaire was er geen zichtbare rol voor de NCTb, noch in de zg. doorzettingsmacht, noch in coördinatie, noch in externe communicatie.
  • Als je spreekt over aanslagen met explosieven en je ontruimt niet alle verdiepingen boven wel ontruimde winkels en weer wel een theater dat niet in de tip genoemd wordt dan is dat iets dat in de communicatie naar het publiek op zijn minst toegelicht moet worden.
  • Als je spreekt over mogelijk meer verdachten dan is het vreemd als je dat binnen 12 uur, voordat verhoren en huiszoekingen volledig verwerkt kunnen zijn, weer intrekt.
  • Als je huiszoekingen doet en binnen enkele uren kunt melden dat je niets belastends hebt aangetroffen dan is dat dubbel vreemd, allereerst vanwege de snelheid [het uitlezen van in beslag genomen harde schijven kost meer tijd] maar het wordt nog vreemder als je niet tegelijk toelicht waarom de operatie dan toch zo groot was opgezet.

Deze en meer te stellen vragen focussen op overreactie, op tunnelvisie en op slechte coördinatie en communicatie. Ook nu zeg ik nog niet onomwonden dat het overheidshandelen niet in de haak was. Wat me aansprak aan meewerken aan Pauw & Witteman gisteravond was dat temidden van nieuwsuitingen waarin het vooral ging om het ontsnapt zijn aan een aanslag ruimte was voor enige eerste reflectie.

Bekijk hier de hele uitzending.